देशभर चिसोको प्रभाव तीव्र बन्दै गएको छ। तराईमा सितलहरले जनजीवन प्रभावित बनाएको छ भने पहाडमा हुस्सु र कुहिरोले दैनिक गतिविधि अवरुद्ध छन्। हिमाली भेगमा त चिसो सधैं चुनौतीकै रूपमा रहने भए पनि पछिल्ला दिनमा तापक्रम झनै घटेको छ। मौसम परिवर्तनको प्रत्यक्ष असर आम नागरिकले भोगिरहेका छन्, तर त्यसप्रति हाम्रो सामाजिक संवेदनशीलता भने अपेक्षाकृत घटेको देखिन्छ ।
चिसोबाट सबैभन्दा बढी प्रभावित हुने वर्ग बृद्धबृद्धा, बालबालिका, अशक्त तथा हुँदा खाने गरिब परिवार हुन्। न्यानो लुगा, पर्याप्त खाना र सुरक्षित बसोबासको अभावमा उनीहरूको स्वास्थ्य जोखिममा परेको छ। चिसो लागेर बिरामी पर्नु, ज्यानै गुमाउनु जस्ता घटनाहरू विगतका वर्षहरूमा दोहोरिँदै आएका छन्। यस्ता घटनाबाट पाठ सिकेर समयमै तयारी गर्नुपर्ने हो, तर राज्य संयन्त्र प्रायः ढिलो सचेत हुने गरेको यथार्थ लुकाउन सकिँदैन।
स्थानीय सरकारदेखि संघीय सरकारसम्मले चिसो प्रतिरोधात्मक कार्यक्रमलाई प्राथमिकतामा राख्नैपर्छ। न्यानो कपडा वितरण, अस्थायी आश्रयस्थलको व्यवस्था, स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन र सचेतनामूलक अभियान अत्यावश्यक छन्। राहत केवल औपचारिकतामा सीमित नभई वास्तविक रूपमा जोखिममा रहेका नागरिकसम्म पुग्नुपर्छ। प्रशासनिक सुस्तता र देखावटी कार्यक्रमले चिसोको पीडा कम हुँदैन।
यससँगै समाजका सक्षम वर्ग, संघसंस्था, निजी क्षेत्र र सञ्चार माध्यमको भूमिका पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ। सहयोग, सहानुभूति र सक्रियताले धेरैको ज्यान बचाउन सकिन्छ। चिसो मौसम केवल प्राकृतिक अवस्था मात्र होइन, यो हाम्रो मानवीय जिम्मेवारीको परीक्षा पनि हो।
चिसो बढ्दै जाँदा हाम्रो चेतना र संवेदनशीलता पनि बढ्नुपर्छ। कमजोरप्रति उत्तरदायी बन्न सके मात्र हामी सभ्य समाजको कल्पना गर्न सक्छौँ। अब प्रश्न चिसो कति बढ्यो भन्ने होइन, प्रश्न हामी कति जिम्मेवार भयौँ भन्ने हो। चिसो बाट बच्ने उपाय अपनाऔं । चिसो बाट जोगिऔं, बचौं । १२ पुस २०८२ शनिबार
