प्रहार समाचार । काठमाडौं, १ भदौ २०८३ सोमबार । नेपाली कांग्रेसभित्रको आन्तरिक विवाद फेरि चर्किएको छ। नेतृत्व, वैधानिकता र पार्टी सञ्चालनको अधिकारलाई लिएर पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा पक्ष र सभापति गगनकुमार थापा पक्षबीच देखिएको टकरावले कांग्रेस पुनः विभाजनको जोखिममा पुगेको संकेत देखिएको छ।केही महिनाअघि विशेष महाधिवेशनबाट गगनकुमार थापाको नेतृत्वमा नयाँ केन्द्रीय कार्यसमिति निर्वाचित भएपछि कांग्रेसभित्रको पुरानो नेतृत्व र नयाँ नेतृत्वबीचको विवाद निर्णायक मोडमा पुगेको थियो। तस्बिर : एआई
विशेष महाधिवेशनबाट थापा सभापतिमा निर्विरोध निर्वाचित भएका थिए भने विश्वप्रकाश शर्मा र पुष्पा भुसाल उपसभापति तथा प्रदीप पौडेल र गुरुराज घिमिरे महामन्त्री निर्वाचित भएका थिए। विशेष महाधिवेशनको वैधानिकतालाई चुनौती दिँदै देउवा पक्षबाट अदालतमा पुगेको विवादमा सर्वोच्च अदालतले निर्वाचन आयोगले गगन थापा नेतृत्वको समूहलाई दिएको आधिकारिकतालाई सदर गरेको थियो। सर्वोच्चको उक्त निर्णयसँगै कांग्रेसको आधिकारिक नेतृत्व थापा पक्षमा रहेको कानुनी विवाद टुंगिएको थियो।यसबीच पूर्वसभापति देउवा लामो समयपछि स्वदेश फर्किएपछि उनका समर्थकहरूले त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा स्वागत गरेका थिए। स्वदेश फर्किनुअघि देउवाले राष्ट्रिय मेलमिलाप, राजनीतिक सहकार्य र प्रतिशोधबाट माथि उठ्नुपर्ने आशयको सार्वजनिक अपिलसमेत गरेका थिए।
तर स्वदेश फर्किएपछि चुनदेवीस्थित समर्थकहरूसँगको भेटमा देउवाले दिएको अभिव्यक्तिले भने कांग्रेसभित्रको राजनीतिक तापक्रम फेरि बढाएको छ। उनको अभिव्यक्तिलाई लिएर कांग्रेसभित्र तथा बाहिर विभिन्न कोणबाट व्याख्या हुन थालेको छ।यता देउवा पक्षले भने आफूहरूलाई अलग राजनीतिक धारका रूपमा संगठित गर्ने प्रयासलाई तीव्रता दिएको देखिन्छ। यसअघि नै देउवा पक्षले काठमाडौंमा राष्ट्रिय भेला गर्ने तयारी सार्वजनिक गरिसकेको थियो।पन्ध्रौँ महाधिवेशनको विषयमा पनि टकरावपार्टीभित्रको अर्को पेचिलो विषय पन्ध्रौँ महाधिवेशन बनेको छ। देउवा नेतृत्वको पुरानो कार्यसमितिको निर्देशन र निर्णयअनुसार महाधिवेशन आयोजना गर्ने विषय अघि बढेपछि थापा नेतृत्वको आधिकारिक कांग्रेस र देउवा पक्षबीचको विवाद थप सतहमा आएको छ।महाधिवेशनको स्वामित्व, प्रतिनिधित्व र पार्टीका आधिकारिक निकायको निर्णय कसले गर्ने भन्ने प्रश्न अब कांग्रेसभित्रको मुख्य विवाद बनेको छ।यही क्रममा महाधिवेशनसम्बन्धी छलफलका क्रममा मञ्चमा भएको भनिएको धकेलाधकेलको घटनाले पनि कांग्रेसभित्रको तनाव सार्वजनिक रूपमा देखाएको छ।
कार्यक्रममा नेता महेन्द्रनारायण निधिले असहमति जनाउँदै मञ्चमा पुगेपछि उनलाई बाहिर निकालिएको दाबी गरिएको छ। उक्त घटनामा डा. रामशरण महत, शंकर भण्डारीलगायत नेताहरूको संलग्नता रहेको आरोपसमेत लगाइएको छ। यद्यपि यस विषयमा सम्बन्धित नेताहरूको आधिकारिक धारणा र घटनाको स्वतन्त्र पुष्टि आवश्यक देखिन्छ। कांग्रेसजस्तो लामो लोकतान्त्रिक इतिहास बोकेको दलभित्र मतभेद हुनु अस्वाभाविक होइन। तर नेतृत्वको वैधानिकता अदालतबाट टुंगिइसकेको अवस्थामा पनि समानान्तर संगठन, छुट्टाछुट्टै बैठक र फरक महाधिवेशनको दाबी अघि बढ्नुले पार्टीभित्रको संकट सामान्य आन्तरिक विवादभन्दा गम्भीर बन्दै गएको संकेत गरेको छ।विशेष महाधिवेशनबाट नयाँ नेतृत्व चयन भएपछि कांग्रेस औपचारिक रूपमा दुई धारमा विभाजित भएको अवस्थामै थियो। त्यसबेला पनि नयाँ नेतृत्व चयनसँगै पार्टी विभाजनको बाटोमा गएको विश्लेषण सार्वजनिक भएका थिए।
अब प्रश्न केवल कांग्रेसमा को सभापति ? भन्नेमा सीमित छैन। प्रश्न पार्टीको आधिकारिक संरचना, संगठन, चुनाव चिह्न, कार्यकर्ता र आगामी राजनीतिक यात्राको नेतृत्व कसले गर्ने भन्नेमा पुगेको छ।एकातर्फ सर्वोच्च अदालतबाट आधिकारिकता प्राप्त गगन थापा नेतृत्वको कांग्रेस छ भने अर्कोतर्फ लामो समय पार्टीको नेतृत्व गरेका पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवाको प्रभाव र संगठनात्मक पकड कायम राख्ने प्रयास देखिन्छ।यसले कांग्रेसलाई एउटा निर्णायक मोडमा पुर्याएको छ—मतभेदलाई संवादबाट समाधान गरेर एउटै पार्टी बनाउने कि समानान्तर संगठनमार्फत अन्ततः औपचारिक विभाजनतर्फ जाने ? यही प्रश्नको उत्तरले नेपाली कांग्रेसको आगामी राजनीतिक भविष्य मात्र होइन, नेपालको लोकतान्त्रिक राजनीतिमा समेत ठूलो प्रभाव पार्ने देखिन्छ।
