टेस्ट क्रिकेटबाट विराट कोहलीको सन्यास: भारतीय क्रिकेटको एक युगको अन्त्य

नयाँ दिल्ली, भारत — कप्तान रोहित शर्माले केही दिनअघि मात्र टेस्ट क्रिकेटबाट सन्यास घोषणा गरेपछि भारतीय क्रिकेट अझै सम्हालिन नपाउँदै अर्का अनुभवी ब्याट्सम्यान विराट कोहलीले पनि टेस्ट क्रिकेटबाट सन्यास लिएका छन्। कोहलीको यो निर्णयले सम्पूर्ण खेल जगतलाई आश्चर्यचकित पारेको छ। इंस्टाग्राममार्फत् सार्वजनिक गरिएको सन्यास सन्देशमा २७० मिलियनभन्दा बढी फलोअर्स भएका कोहलीले लेखेका छन्, “म यो ढाँचाबाट टाढा जाँदैछु, सजिलो छैन तर ठिक जस्तो लागिरहेको छ…” कोहलीको सन्यासको खबर सार्वजनिक भएलगत्तै, देश-विदेशका क्रिकेटरदेखि लिएर टेनिस स्टार नोभाक जोकोभिच र फुटबलर ह्यारी केनसम्मले श्रद्धाञ्जली अर्पण गरेका छन्, जसले कोहलीको अन्तर्राष्ट्रिय प्रभाव र लोकप्रियता झल्काउँछ।

प्रारम्भदेखि नै असाधारण यात्रा

२००८ को अन्डर-१९ विश्वकप जिताएर आएका कोहलीलाई चयन समितिका तत्कालीन अध्यक्ष दिलीप वेङ्सरकरले राष्ट्रिय टिममा ल्याएका थिए। उनले स्मरण गर्छन्, “धेरैलाई लाग्थ्यो कोहली निकै कम उमेरका छन्, तर म उनको भूख, लगनशीलता र घरेलु प्रदर्शनबाट प्रभावित थिएँ।”
कोहलीको समर्पणको सशक्त उदाहरण उनको दोस्रो रणजी खेलमा देखिन्छ, जहाँ पिताको मृत्युपछि पनि उनले मैदानमा फर्किएर ९० रनको जुझारु इनिङ्स खेलेका थिए।

टेस्ट क्रिकेटमा अद्वितीय योगदान

२०११ मा वेस्ट इन्डिजविरुद्ध टेस्ट डेब्यू गरेका कोहलीले अस्ट्रेलियाको चुनौतीपूर्ण दौरा र पहिलो टेस्ट शतकपछि कहिल्यै पछाडि फर्कनु परेन।
२०१४ देखि २०१९ सम्म, उनले १८ महिनामा ६ दोहोरो शतकसहित अपराजेय प्रदर्शन गरे। तर कोरोना महामारीपछि उनको लय केही खस्किएको हो। यद्यपि, उनी आफ्नो युगका सबैभन्दा प्रभावशाली ब्याट्सम्यानका रूपमा स्थापित भए।

कप्तान कोहली: आक्रामकता र आत्मबलको प्रतीक

कोहलीले ६८ टेस्टमा कप्तानी गर्दै ४० जित निकाले, जुन भारतीय सन्दर्भमा ऐतिहासिक मानिन्छ। पूर्व अस्ट्रेलियाली कप्तान ग्रेग चैपलले कोहलीलाई “भारतीय क्रिकेटको रूपान्तरणकारी नेता” मानेका छन्।
पूर्व प्रशिक्षक रवि शास्त्रीका अनुसार, “विदेशमा जित्ने मानसिकता, तीव्र गतिका बलरहरूको निर्माण र फिटनेसमा जोड, कोहलीले सम्पूर्ण टोलीलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याए।”
२०१८ मा अस्ट्रेलियाविरुद्धको ऐतिहासिक टेस्ट सिरिज जित, कोहलीको कप्तानीको स्मरणीय क्षण रह्यो। उनले त्यो सिरिजमा कप्तान र ब्याट्सम्यान दुवै रूपमा सशक्त भूमिका खेले।

आँकडाले बोल्छन्

टेस्ट क्रिकेटमा ९,२३० रन — भारतका लागि चौथो सर्वाधिक।
ओडीआईमा ५१ शतक — धेरैजसो कठिन लक्ष्य पछ्याउँदा।
टी२० विश्वकप २०२२ मा पाकिस्तानविरुद्ध ८२* रन — एक अविस्मरणीय इनिङ्स।
आईपीएलको इतिहासमै सर्वाधिक रन बनाउने खेलाडी।

एक समयमा तीनवटै ढाँचामा ५०+ औसत भएका कोहली एकमात्र खेलाडी थिए, जसले उनलाई जो रुट, केन विलियमसन र स्टिभ स्मिथभन्दा अघि राख्थ्यो।

अन्त्यमा…

अन्तिम पटक अस्ट्रेलिया भ्रमणमा उनले पहिलो टेस्टमा शतक प्रहार गरे तापनि पछिल्ला चार खेलमा फ्लप भए। उमेर, व्यक्तिगत जीवनप्रति झुकाव र निरन्तर चासो र आलोचनाबाट थाकेको कोहलीले अन्ततः टेस्ट क्रिकेटबाट विदा लिएका छन्।